നന്ദി വാക്കുകള്ക്കപ്പുറം ഒരു അനുഭവമായി മാറുമ്പോള്
ആന്റണി പുത്തന്പുരയ്ക്കല് - നവംബര് 2026
ജീവിതത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന ഓരോ അനുഗ്രഹവും തിരിച്ചറിയുകയും അതിനോട് നന്ദിയുള്ളവരായിരിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നത് ക്രൈസ്തവ ആത്മീയതയുടെ അടിസ്ഥാന മൂല്യങ്ങളിലൊന്നാണ്. ദൈവത്തിന്റെ സ്നേഹവും കരുതലും സഹജീവികളുടെ സാന്നിധ്യവും ജീവിതത്തിന്റെ ഓരോ നിമിഷത്തിലും തിരിച്ചറിയുക എന്നത് വിശ്വാസജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. എന്നാൽ കൃതജ്ഞത വെറുമൊരു വാക്കിലോ ചിന്തയിലോ ഒതുങ്ങേണ്ടതല്ല. അത് നമ്മുടെ ഹൃദയത്തിലും ശരീരത്തിലും ജീവിതത്തിലും അനുഭവമായി മാറേണ്ടതാണ്.
മൂർത്തമായ കൃതജ്ഞത (Embodied Gratefulness) എന്ന മനഃശാസ്ത്ര സങ്കൽപ്പത്തിലൂടെ ശരീരവും മനസ്സും വികാരങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ആഴത്തിലുള്ള ബന്ധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു വിചിന്തനം.
മൂർത്തമായ കൃതജ്ഞത എന്നാൽ എന്താണ്?
നമ്മുടെ ശരീരത്തിലൂടെ നാം നിരന്തരം അനുഭവിക്കുകയും ഉൾക്കൊള്ളുകയും പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന കൃതജ്ഞതയാണിത്. എന്തോ ഒന്ന് നമുക്ക് ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന കേവലമായ അറിവല്ല, മറിച്ച് ആ അനുഭവത്തെ ആഴത്തിൽ തിരിച്ചറിയുകയും ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്യുന്ന ജീവസ്സുറ്റ ബോധമാണിത്. ഈ അനുഭവം നമ്മുടെ ശ്വാസത്തെ ശാന്തമാക്കുകയും പേശികൾക്ക് അയവ് നൽകുകയും ഹൃദയത്തെ തുറക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ശരീരഭാഷയിലൂടെയും ആംഗ്യങ്ങളിലൂടെയും സ്പർശത്തിലൂടെയും ശ്രദ്ധയിലൂടെയും ഈ കൃതജ്ഞത ജീവിതത്തിലേക്ക് പകരുന്നു.
ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, സാധാരണ കൃതജ്ഞതയിൽ തനിക്ക് എന്തോ ലഭിച്ചു എന്ന അറിവാണുള്ളത്. എന്നാൽ ശരീരത്തിൽ അലിഞ്ഞുചേർന്ന കൃതജ്ഞതയിൽ, തനിക്ക് എന്തോ ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന അനുഭവം നാം ആഴത്തിൽ അറിയുകയും അത് നമ്മുടെ അസ്തിത്വത്തിലുടനീളം പ്രവഹിക്കാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ശരീരത്തിൽ വേരൂന്നിയ കൃതജ്ഞതയ്ക്ക് രണ്ട് ദിശകളുണ്ട്. ഒന്നാമത്തേത്, നമ്മുടെ സ്വന്തം ശരീരത്തോടുള്ള കൃതജ്ഞതയാണ് — നമുക്കുവേണ്ടി നിരന്തരം ശ്വസിക്കുകയും ഹൃദയമിടിപ്പ് നിലനിർത്തുകയും സ്വയം സുഖപ്പെടുത്തുന്നതിനും പരിപാലിക്കുന്നതിനും ആവശ്യമായ നിരവധി പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിർവഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ശരീരത്തോടുള്ള നന്ദി. രണ്ടാമത്തേത്, ശരീരത്തിലൂടെയുള്ള കൃതജ്ഞതയാണ് — മറ്റുള്ളവരോടും ഭൂമിയോടും നമ്മെ നിലനിർത്തുന്ന നിഗൂഢമായ ജീവശക്തിയോടും നന്ദി പ്രകടിപ്പിക്കാൻ നമ്മുടെ ശരീരത്തെത്തന്നെ ഒരു ഉപാധിയാക്കി മാറ്റുന്ന രീതി. ഈ ലേഖനം പ്രധാനമായും രണ്ടാമത്തെ രീതിയെക്കുറിച്ചാണ് സംസാരിക്കുന്നത്. എങ്കിലും, ഈ രണ്ട് തലങ്ങളും പരസ്പരം ആഴത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
കൃതജ്ഞത നാഡീശാസ്ത്രത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ
നാഡീശാസ്ത്രത്തിന്റെ (Neuroscience) കാഴ്ചപ്പാടിൽ, നമ്മുടെ തലച്ചോറ് ചിന്തിക്കുക മാത്രമല്ല ചെയ്യുന്നത്; ശരീരത്തിന്റെ ആന്തരികാവസ്ഥകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങളും അത് നിരന്തരം സ്വീകരിക്കുകയും വ്യാഖ്യാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ശരീരത്തിനുള്ളിൽ നടക്കുന്ന ഇത്തരം മാറ്റങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനും അനുഭവിക്കാനുമുള്ള കഴിവിനെയാണ് ശരീരാന്തർബോധം (Interoception) എന്നു വിളിക്കുന്നത്. ഹൃദയമിടിപ്പ്, ശ്വാസോച്ഛ്വാസം, ശരീരത്തിലെ ചൂട്, വിശപ്പ്, ദാഹം, പിരിമുറുക്കം, അയവ് തുടങ്ങിയ ആന്തരിക സൂചനകളെക്കുറിച്ചുള്ള അവബോധം ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
തലച്ചോറിനുള്ളിലെ ഇൻസുല (Insula) എന്ന ഭാഗം ഈ ആന്തരിക സൂചനകളെ സംയോജിപ്പിക്കുകയും നമ്മുടെ വികാരാനുഭവങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതായത്, നാം അനുഭവിക്കുന്ന വികാരങ്ങളിൽ മനസ്സിലെ ചിന്തകൾക്കൊപ്പം ശരീരത്തിന്റെ ആന്തരികാവസ്ഥകൾക്കും വലിയ പങ്കുണ്ട്.
നാം സുരക്ഷിതരാണെന്നും സ്നേഹിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെന്നും പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെന്നും അനുഭവിക്കുമ്പോൾ, സ്വയംഭരണ നാഡീവ്യൂഹത്തിലെ (Autonomic Nervous System) ശാന്തതയും വിശ്രമവും പിന്തുണയ്ക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൂടുതൽ സജീവമാകാം. ഇതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്ന ഒന്നാണ് വാഗസ് നാഡി (Vagus Nerve). ഇത് ഹൃദയമിടിപ്പിന്റെയും ശ്വസനത്തിന്റെയും നിയന്ത്രണത്തിലും ദഹനപ്രക്രിയയിലും പങ്കുവഹിക്കുന്നു. ശാന്തമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനം ഹൃദയമിടിപ്പ് കുറയുന്നതിനും ശരീരത്തിന് വിശ്രമാവസ്ഥയിലേക്ക് മാറുന്നതിനും സഹായകമാകാം.
സുരക്ഷിതത്വബോധവും സാമൂഹികബന്ധങ്ങളും കൃതജ്ഞതയുടെ അനുഭവവുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തുന്നു. കൃതജ്ഞതയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ, പ്രതിഫലാനുഭവം (Reward), സാമൂഹികബന്ധങ്ങൾ, വികാരനിയന്ത്രണം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തലച്ചോറിലെ വിവിധ ശൃംഖലകൾ ഇതിൽ പങ്കാളികളാകുന്നതായി സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
നന്ദി ശരീരത്തിന് ശാന്തത നൽകാൻ സഹായിക്കുന്നു; ശരീരത്തിന്റെ ശാന്തതയാകട്ടെ നന്ദിയെ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ അനുഭവിക്കാൻ നമ്മെ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അങ്ങനെ മനസ്സും ശരീരവും പരസ്പരം പോഷിപ്പിക്കുന്ന ഒരു അനുഭവമായി കൃതജ്ഞത മാറുന്നു.
അതുകൊണ്ട് കൃതജ്ഞതയുടെ പ്രക്രിയ ഇരുദിശകളിലേക്കും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. നന്ദി എന്ന വികാരം ശരീരത്തിന് അയവ് നൽകുന്നതുപോലെ, അയവുള്ളതും തുറന്നതുമായ ശരീരാവസ്ഥ നന്ദി അനുഭവിക്കാൻ അനുകൂലമായ സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അതിനാൽ, കൃതജ്ഞത പ്രകടമാകുന്ന ഒരിടം മാത്രമല്ല ശരീരം; കൃതജ്ഞതയുടെ അനുഭവത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാനുള്ള ഒരു കവാടം കൂടിയാണ്.
ആഴമനഃശാസ്ത്രത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ കൃതജ്ഞത
ആഴമനഃശാസ്ത്രത്തിന്റെ (Depth Psychology) കാഴ്ചപ്പാടിൽ, നമ്മുടെ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം ബോധമനസ്സിന്റെ പരിധിക്കപ്പുറത്താണ് നിലകൊള്ളുന്നത്. സ്വിസ് മനഃശാസ്ത്രജ്ഞനായ കാൾ യുങ് (Carl Jung) ബോധമനസ്സിനൊപ്പം അബോധമനസ്സിനും മനുഷ്യന്റെ വ്യക്തിത്വരൂപീകരണത്തിൽ വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആശയങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി നോക്കുമ്പോൾ, നമ്മുടെ ശരീരത്തിലെ പ്രതികരണങ്ങളും അനുഭവങ്ങളും ബോധമനസ്സിന് എളുപ്പത്തിൽ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാത്ത ആന്തരിക സംഘർഷങ്ങളിലേക്കും വികാരങ്ങളിലേക്കും സൂചനകൾ നൽകുന്നു.
ഒരു വ്യക്തി വാക്കുകളാൽ 'നന്ദി' എന്നു പറഞ്ഞേക്കാം. എന്നാൽ അതേസമയം, അയാളുടെ ശരീരം പഴയ ഭയങ്ങളാലോ വിദ്വേഷത്താലോ നിരന്തരമായ അപര്യാപ്തതാബോധത്താലോ മുറുകിയിരിക്കാം. വാക്കുകൾ പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന നന്ദിയും ശരീരം അനുഭവിക്കുന്ന യാഥാർഥ്യവും എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരുപോലെ ആയിരിക്കണമെന്നില്ല.
ശരീരത്തിൽ അലിഞ്ഞുചേർന്ന കൃതജ്ഞത ഈ ആഴത്തിലുള്ള ആന്തരികതലങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടാനുള്ള ഒരു മാർഗമാണ്. നന്ദിയോടെ നെഞ്ചിലെ പിരിമുറുക്കം അയയുകയും ശ്വാസോച്ഛ്വാസം കൂടുതൽ സ്വാഭാവികമാവുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, കേവലം ഒരു ചിന്തയ്ക്കപ്പുറമുള്ള അനുഭവം നമ്മിൽ രൂപപ്പെടുന്നു. നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ എന്തോ ഒന്ന് മാറുന്നതായി നമുക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്നു.
അഹത്തിന്റെ (Ego) മുറുകെപ്പിടിക്കലുകൾ ക്രമേണ അയയുമ്പോൾ, സ്വന്തം അസ്തിത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പരിമിതമായ ധാരണയ്ക്കപ്പുറം കൂടുതൽ വിശാലമായ ഒരു 'സ്വത്വ'ത്തെ (Self) നാം സ്പർശിച്ചറിയുന്നതുപോലെ തോന്നാം. സ്വന്തം സ്ഥാനം ലോകത്ത് നിരന്തരം തെളിയിക്കേണ്ടതില്ലാത്ത, ജീവിതത്തിന്റെ വിശാലമായ ഒഴുക്കിന്റെ ഭാഗമാണ് താനെന്ന തിരിച്ചറിവിലേക്ക് ഈ അനുഭവം നമ്മെ നയിക്കും.
കൃതജ്ഞതയുടെ അനുഭവം നമ്മുടെ ശരീരത്തിൽ ഏതാനും നിമിഷങ്ങൾ മാത്രമേ നീണ്ടുനിൽക്കുന്നുള്ളൂവെങ്കിലും, അതിന്റെ ആഴം നമ്മുടെ ജീവിതത്തെ കൂടുതൽ അർത്ഥവത്താക്കാൻ സഹായിക്കും.
(ആന്റണി പുത്തൻപുരയ്ക്കൽ മൈൻഡ്ഫുൾനെസ് അധ്യാപകൻ, സെൻ പ്രാക്ടീഷണർ, ശ്രദ്ധേയനായ എഴുത്തുകാരൻ. സെൻ ദർശനം, ന്യൂറോസയൻസ്, മനശാസ്ത്രം എന്നിവയുടെ ഉൾക്കാഴ്ചകൾ കോർത്തിണക്കി അദ്ദേഹം എഴുതുകയും ക്ലാസുകൾ നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.)
Send your feedback to : onlinekeralacatholic@gmail.com